﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿
﻿WATER
﻿USER
﻿ASSOCIATIONS
﻿
﻿Tshipi?a tsha 3
﻿
﻿MADZANGANO A VHASHUMISI VHA MA?I
﻿
﻿Dzangano ?a vhashumisi vha ma?i ndi mini?
﻿
﻿WUA ndi dzangano ?a muvhuso ?e ?a vhumbiwa nga Minisi?a kha Mulayo wa Ma?i wa Lushaka. Wua ndi dzangano ?a u shumisana ?a vhashumisi vha ma?i vho ?iimisaho vhane vha tama u ita mishumo yo livhanaho na zwa ma?i u itela uri vha vhuyelwe vho?he. WUA i vhuswa nga komiti ndanguli.
﻿
﻿Ndivho ya WUA ndi mini?
﻿
﻿Ndivho ya WUA ndi u ita uri vhathu vha kuvhanganye swishumiswa (tshelede, vhashumi na vhukoni) uri vha kone u ita mishumo i yelanaho na zwa ma?i. Nga WUA vhathu vha a kona u vhuelwa nga u amba nga ha zwine vha zwi lila na ?ho?ea dzavho dzapo.
﻿
﻿Tshiimo tsha mulayo tsha WUA
﻿
﻿* WUA ndi dzangano ?a mu?anganelano ?i re na maan?a a muthu wa tsiko a re na maan?a o?he, nga nn?a ha haa?a maan?a, ane a nga hwesiwa kha vhathu vha tsiko kana ane a sa shume tshifhinga tsho?he kha Mulayo wa Ma?i wa Lushaka. Hezwi zwi amba uri WUA i nga ita zwithu zwo?he zwine zwa nga itwa nga muthu o ?iimisaho, u fana na u vula akhaunthu ya bannga, u dzhena kha dzithendelano dza n?isedzo na u hadzima tshelede. WUA I nga hwelela kana u hwelelwa nga mu?we muthu.
﻿
﻿* Mulayo wa Ma?i wa Lushaka na mulayotewa wa WUA zwi langa vhulanguli hazwo na kushumele kwazwo.
﻿
﻿Tshaka dzo fhambanaho dza dziWUA
﻿
﻿Mulayo u a tendela u thomiwa ha dziWUA u itela n?ila i?we na i?we ya kushumisele kwa ma?i kwo ?alutshedzwaho kha Mulayo. Naho zwo ralo, hu na tshaka mbili dza dziWUA dzine dza nga vhumbiwa, madzina adzo ndi, WUA ya sekhithara na WUA ya sekhithara nnzhi.
﻿
﻿WUA ya sekhithara
﻿
﻿Mulimi muswa
﻿Mulimi muswa
﻿Mulimi muswa
﻿
﻿WUA ya sekhithara i shumela vhathu nahone yo imela tshigwada tsha vhashumisi vhane vha fana. Sa tsumbo, tshigwada tsha vhalimi vhane vha sheledza vhaswa tshi nga vhumba WUA ya sekhithara, kana tshigwada tshi re na dzangalelo ?a u langa u shumiswa ha ma?i kha vhu?imvumvusi, na zwi?we vho.
﻿
﻿WUA ya sekhithara nnzhi
﻿
﻿
﻿Mulimi ane a sheledza			WUA ya sekithara nnzhi i shumela kana 
﻿U bwa migodi				u shuma yo imela vhashumisi vha madi 
﻿Vhusimamiri	vho fhambanaho vho ?anganelanaho, u 
﻿Ndondolamupo 	fana na ndondolo, vhusimamiri, u bwa migodi na u sheledza zwo ?anganelana. 
﻿
﻿Dzangalelo ?i nga vha hone nga maan?a kha u vhumbiwa ha dziWUA u itela 
﻿ndivho n?a khulwane naho hu tshi nga ?i vha na dzi?we):
﻿* u dzhiwa na u shumiswa ha ma?i u itela u sheledza nga tshikalo tsha vhubindudzi kana u fuwa
﻿* nyito dzine dza nga fhungudza u elela ha mulambo (u fana na vhusimamiri)
﻿* u langiwa na u la?iwa ha ma?i a tshika na mala?wa.
﻿* u langa u shumiswa ha ma?i kha zwa vhu?imvumvusi na/kana zwa vhupo.
﻿
﻿WUA i vhumbiwa hani?
﻿
﻿WUA I vhmuwa nga Minisi?a a tshi tevhedza maitele o bulwaho kha Mulayo wa Ma?i wa Lushaka. 
﻿Minisi?a kana vhashelamulenzhe vha nga thoma maitele a u vhumba WUA.
﻿
﻿
﻿Ndi lini hune Minisi?a a nga thoma u vhumba?
﻿
﻿Nzulele dzine dza nga ita uri Minisi?a thome u vhumba WUA a dzi ambiwi kha mulayo. Fhedzi, Minisi?a a nga thoma u vhumba arali u vhumba uho hu tshi ?o?iwa nga vhathu. Bogisi ?i re afho fhasi ?i sumbedza tsumbo dzine vhathu vha nga dzi takalela. 
﻿
﻿Ndango yapo ya tshikimu tsha muvhuso
﻿
﻿Minisi?a a nga tama u fhirisela u shuma, ndondolo, na ndangulo ya tshikimu tsha muvhuso kha tshitshavha tshapo. Hezwi zwi nga konadzea fhedzi arali tshikimu tsho itelwa uri tshi ?etshedze mbuelo kha tshitshavha tshenetsho, nahone tshi tshi nga langulwa zwavhu?i nga WUA yo teaho.
﻿
﻿Thikhedzo ya vhalimi vhaswa
﻿
﻿Minisi?a a nga tama u tikedza thandela dza mi?we mihasho ya muvhuso kha u dzudzanywa ha vhalimi vhaswa kana u bveledzwa ha thandela dza vhulimi ha u fuwa.
﻿
﻿U phuromotha mveledziso i langanwaho ya tshishumiswa
﻿
﻿Hune ha vha na mveledziso hu songo langaniwaho ya tshishumiswa ya khou itwa, Minisi?a a nga dzhia tsheo ya u vhumba WUA sa n?ila ya u ?etshedza ndangulo ya khwine na u tinya khu?ano dzine dza nga ?i bvelela.
﻿
﻿Vhukwamani na vhathu
﻿
﻿* WUA i vhumbiwa ho thoma ha kwamiwa vhathu.
﻿* Arali Minisi?a a tshi khou kwamana na vhathu, mbadelo dza 
﻿  vhukwamani dzi nga badelwa nga WUA musi yo no vhumbiwa.
﻿* WUA ya ndivho yo ?ewaho i nga vhumbiwa ho thoma ha ?ahiswa 
﻿  ?ikumedzwa kha Minisi?a nga tshigwada tshi re na dzangalelo
﻿* Minisi?a a nga humbela muthu kana tshigwada tshine tsha ?isa 
﻿    ?ikumedzwa uri vha thome nga u badela mbadelo dza vhukwamani.
﻿
﻿
﻿
﻿?ikumedzwa ?a u vhumba dzangano ?a vhashumisi vha ma?i
﻿
﻿* Khethekanyo kana tshigwada tshi?we na tshi?we tsha vhashumisi 
﻿vha ma?i tshi nga ?etshedza ?ikumedzwa kha Minisi?a u itela u vhumba WUA.
﻿* Mulanguli-Dzhenerala wa Muhasho wa Ma?i na zwa Ma?aka a nga 
﻿  thusa vhashumisi vha ma?i kha u bveledza ?ikumedzwa.
﻿	
﻿      Hu fanela u katelwa mini kha ?ikumedzwa?
﻿?ikumedzwa ?i fanela u katela mafhungo o tevhekanywaho kha Mulayo:
﻿
﻿* zwiitisi zwa u ita ?ikumedzwa
﻿* dzina ?a dzangano ?o dzinginywaho
﻿* fhethu hune dzangano ?a ?o shumela hone 
﻿* mishumo ya dzangano yo dzinginywaho.
﻿* hune zwa tea, ?halutshedzo ya mishumo ya ma?i ine ya khou 
﻿humbulwa kana ine ya vha hone fhethu ho dzinginywaho uri ?i ?o shumela hone.
﻿* ?halutshedzo dza ?aisentsi dza u shumisa ma?i kana thendelo dzine vhashumisi vhane vha khou dzinginywa vha vha nadzo kana dzine vha khou humbula u ita khumbelo dzadzo
﻿* mulayotewa wo dzinginywaho wa dzangano
﻿* ?halutshedzo dza uri mulayotewa wo dzinginywaho u ?o fhambana hani na tsumbo (tshifanyiso tsha mulayotewa) tshi re kha Mulayo
﻿* mutevhe wa mira?o yo dzinginywaho kana khethekanyo ya mira?o ya dzangano
﻿* ?halutshedzo ya uri vhukwamani ho itwaho ndi vhufhio musi hu this bveledzwa ?ikumedzwa na mvelelo dza vhukwamani.
﻿
﻿
﻿Ndi vhufhio vhukwamani ho itwaho? Mvelelo dzo vha dzifhio?
﻿
﻿Fhethu ha u shumela
﻿
﻿Mishumo ya ma?i
﻿
﻿Dzina ?a WUA? ?ikumedzwa ?a u vhumba WUA
﻿
﻿Mishumo wa ma?i? ?aisentsi/ Thendelo?
﻿
﻿Nyito dzo dzinginywaho?
﻿Mulayotewa 
﻿Mira?o
﻿
﻿Vho-Minisi?a vha ?o tendela lini u thomiwa ha WUA?
﻿
﻿Vho-Minisi?a vha ?o ?ea thendelo ya u vhumbwa ha WUA arali WUA i tshi phuromotha ndivhotiwa dzo tewaho kha ndivho dza Mulayo wa Ma?i wa Lushaka. Hedzi ndivhotiwa dzi katela zwivhumbi zwi fanaho na:
﻿
﻿* tsireledzo, u shumiswa, mveledziso, ndondolo, vhulanguli na na ndangulo ya zwiko zwa ma?i zwa lushaka
﻿* u swikelela ?ho?ea dza muthu dza ndeme mirafho ya zwino na i ?aho
﻿* u phuromotha u shumiswa ha ma?i hu linganaho, ho teaho, hu re na ndalamo hune ha vha na mbuelo
﻿* mveledziso ya matshilisano na ya ikonomi, na
﻿* u tsireledza phukha na zwimela zwa ma?ini. 
﻿
﻿?ikumedzwa ?a u vhumba WUA ?i fanela u tshimbilelana na Maitele a Vhulanguli ha Fhethu hu vhulungwaho ma?i a CMA.
﻿?i?we ?a mafhungo ane a fanela u katelwa kha ?ikumedzwa ndi mulayotewa wa WUA wo dzinginywaho.
﻿
﻿Mulayotewa wa WUA
﻿
﻿Mulayo wa Ma?i wa Lushaka u sumbedza mafhungo o?he ane a fanela u dzheniswa kha mulayotewa wa WUA. Mulayo (kha Shedulu ya 5) u dovha wa katela na tshifanyiso tsha mulayotewa tshine tsha fanela u shumiswa musi hu tshi itwa mvetamveto ya mulayotewa.
﻿
﻿Afho fhasi hu khou sumbedzwa na mafhungo o?he ane a tea u dzheniswa kha mulayotewa wa WUA:
﻿
﻿MULAYOTEWA WA DZANGANO ?A VHASHUMISI VHA MA?I
﻿Dzina ?a Dzangano
﻿Ndivhotiwa dza Dzangano
﻿Mishumo mihulwane ya Dzangano
﻿Mi?we mishumo ya Dzangano
﻿Mira?o yo ?i tumbulaho
﻿Mira?o ya Dzangano
﻿* Maitele na na ?ho?ea dza u ?anganedza mira?o miswa ya 
﻿  dzangano
﻿* maan?a a mira?o a u khetha
﻿* maitele a u fhelisa vhura?o
﻿
﻿U tiwa na u khethiwa ha mira?o ya Komiti Ndanguli
﻿* maitele a u khetha komiti ndanguli
﻿
﻿U tholiwa ha vhashumi
﻿* maitele a u thola vhashumi vha dzangano
﻿
﻿U kuvhanganyiwa ha dzikhadzimo
﻿
﻿* maitele a u wana khadzimo
﻿
﻿Mbadelo na u lifhiwa ha mbadelo
﻿
﻿* vhu?ifhinduleli ha mira?o na zwa masheleni a dzangano
﻿
﻿Muvhigo wa ?waha nga ?waha
﻿U pendela
﻿
﻿Dzi?humetshedzo
﻿* MUTEVHE WA MADZINA A MIRA?O YO TUMBULAHO
﻿* MUTEVHE WA MIRA?O
﻿* ?HALUTSHEDZO DZA FHETHU-HU?UKU NA VHUIMELELI KHA VHULANGULI
﻿* KOMITI
﻿
﻿U ita khumbelo dza malugana na mishumo dza dziWUA
﻿
﻿Naho mvetamveto ya WUA i tshi nga katela mishumo minzhi nyana ya WUA, a zwi ambi uri WUA i ?o vha na hei mishumo musi i tshi vhumbiwa.
﻿
﻿Vhenevho vhane vha khou ita khumbelo ya u vhumba WUA vha fanela u ita khumbelo nga pfanelo ya mishumo ine WUA ya ?o i shuma sa tshipi?a tsha maitele a u vhumba. Hezwi zwi nga itwa kha lu?walo lune lwa rumelwa na ?ikumedzwa uri ?i ?anganedzwe.
﻿Lu?walo lune lwa rumelwa na ?ikumbedzwa
﻿Khumbelo ya mishumo ine ya fanela u shumiwa nga WUA
﻿
﻿?ikumedzwa
﻿?ine ?a fanela u ya kha Minisi?a wa Ma?i na zwa Ma?aka u itela u vhumba WUA
﻿
﻿Mulayotewa wa WUA-mulayotewa wo ?anganedzwaho nga WUA u vhofha mira?o yo?he.
﻿
﻿Minisi?a a nga humbela uri mi?we milayo i dzheniswe kha mulayotewa wa WUA. Hei milayo i fanela u ?anganedzwa nga mira?o ya dzangano ya dovha ya tendelwa nga Minisi?a phan?a ha musi WUA i tshi shumisa maan?a kana u shuma.
﻿
﻿Ndi ifhio thikhedzo ine Minisi?a a fanela u i ?etshedza hu tshi vhumbiwa WUA?
﻿
﻿Mulanguli-Dzhenera?a wa Muhasho wa Ma?i na zwa Ma?aka u ?o netshedza thikhedzo kha:
﻿* Vhathu fhedzi vhane vha ?o?a ngeletshedzo kha u ita ?ikumedzwa ?a u vhumba WUA kha sia ?a:
﻿* u ?alutshedza fhethu hune ya ?o shumela hone
﻿* u sumbedza mushumo na vhunzhi ha ma?i ane a fanela u 
﻿   langiwa, na 
﻿* maan?a na mishumo zwine zwa fanela ?ewa WUA.
﻿
﻿* Zwitshavha zwine zwa balelwa u dzudzanya na u bveledza nzudzanyo dza tshiimiswa dzine dza ?o?ea.
﻿Nga maan?esa, thuso i nga kha ?i ?etshedzwa hune mveledziso (u fana na u bveledzwa ha vhalimi vhaswa) zwa ?o?a u phuromotiwa nga u vhumbiwa ha WUA.
﻿	U shandukiswa ha bodo dza vhusheledzi
﻿      
﻿Bodo dza vhusheledzi na bodo dza ndangulo ya ma?i a fhasi ha mavu dze dza vha hone phan?a ha musi Mulayo u tshi thoma dzi fanela u shandukiswa dza vha dziWUA. Dzi?we dza bodo dza ma?i dze dza vhumbiwa hu tshi tevhelwa Mulayo wa ma?i wa kale dzine dza shuma na zwa ma?i a u nwisa zwifuwo na dzone dzi ?o shandukiswa dza vha dziWUA.
﻿
﻿U shandukiswa ha bodo dza vhusheledzi zwi amba uri dzi fanela u shandukiswa fhethu hune dza shumela hone na tshivhumbeo tsha vhulanguli uri dzi kone u imelela vhathu vho?he vha fhethu henefho, hu tshi sedzwa zwa lushaka na mbeu.
﻿
﻿Ndi ngani hu tshi vha na tshanduko?
﻿
﻿Afurika Tshipembe ?i na ?ivhazwakale ya u sa lingana ha tswikelelo ya zwishumiswa. Tshanduko ndi i?we ya n?ila dza u swikelela ndinganyo. Minisi?a o ?etshedza maga malugana na tshivhumbeo tsha komiti ndanguli ya bodo ya vhusheledzi yo shandukiswaho.
﻿
﻿WUA i lambedzwa hani?
﻿
﻿Vhukoni ha WUA ha u ?ilambedza ndi ha ndeme kha u ita uri i kone u vha hone. U vhumbiwa ha WUA hu konadzea fhedzi arali mira?o i tshi badela mbadelo dza vhulanguli dza WUA khathihi na dza u shuma na ndondolo ya mushumo mu?we na mu?we wa tshelede une wa yelana na WUA. Zwenezwo WUA i lambedzwa nga tshelede ine ya badelwa nga mira?o yayo ine ya vhidzwa upfi ?mbadelo dza u shumisa ma?i?. Zwi?we zwiko zwa masheleni zwi katela:
﻿* mvelaphan?a dza mishumo ya ma?i ine ya khou shumiwa,
﻿* thuso ya masheleni ine ya bva thwii kha Muhasho wa zwa 
﻿   Ma?i na Ma?aka na a ne a bva kha CMA
﻿* zwi?we zwiko zwine zwa swikelela ?o?ea dza Mulayo sa 
﻿mbekanyamushumo dza u thusedza kana ndambedzo dza vhalambedzi.
﻿	
﻿WUA i nga sedzulusa mbadelo dza mira?o yayo luthihi nga ?waha arali mulayotewa wayo u tshi zwi tendela. Hedzi mbadelo dzi fanela u tewa hu tshi tevhelwa maitele a u vhea mitengo ya u shumisa ma?i o tewaho nga Minisi?a.
﻿
﻿Minisi?a a nga dzulela u ?etshedza WUA thuso		Muhasho wo 
﻿ya masheleni hu u itela u swikelela ndivho		bveledza pho?isi ya 
﻿dza Mulayo wa Ma?i wa Lushaka	u ?etshedza thuso ya masheleni kha vhasheledzi vhaswa kana vha re hone zwino vhane vha bva kha zwigwada zwe zwa vha zwo thudzelwa kule kale zwine zwa vha mira?o ya WUA.
﻿Phan?a ha musi a tshi ?etshedza thuso ya masheleni, Minisi?a u fanela u 
﻿sedza zwi tevhelaho.
﻿
﻿* ?ho?ea ya u linganya;
﻿* ?ho?ea ya u sa dzumba zwithu;
﻿* ?ho?ea ya u shandukisa masiandoitwa a khethululo ya lushaka na ya mbeu ya tshifhinga tsho fhiraho;
﻿* ndivho ya thuso ya masheleni;
﻿* tshiimo tsha masheleni tsha mulambedzwa; na 
﻿* ?ho?ea ya tsireledzo ya tshiko tsha ma?i.
﻿
﻿Vhu?ifhinduleli ha WUA
﻿Mulayotewa wa WUA u fanela u tendela u tholiwa ha Komiti Ndanguli khathihi na Mudzulatshidulo na Mufarisa Mudzulatshidulo.
﻿
﻿Komiti Ndanguli i na vhu?ifhinduleli kha mira?o ya WUA. WUA i na vhu?ifhinduleli kha Minisi?a. Arali Minisi?a a rumela CMA u ?ola kushumele kwa WUA, WUA i ?o vha na vhu?ifhindulela kha CMA.
﻿
﻿
﻿
﻿Ndi ifhio Mishumo na vhu?ifhinduleli ha WUA?
﻿
﻿Mishumo ya WUA i bva kha mulayotewa wayo wo tendiwaho.
﻿
﻿Mulayotewa wa WUA u nga tendela mishumo i tevhelaho uri i itwe nga WUA:
﻿
﻿* U thivhela u tambiswa ha ma?i a re kha zwiko zwa ma?i.
﻿* U tsireledza zwiko zwa ma?i.
﻿* U thivhela u shumiswa ha ma?i hu siho mulayoni.
﻿* U bvisa kana u dzudzanya u bviswa ha zwithu zwi siho mulayoni zwine zwa thivha zwiko zwa ma?i.
﻿* U thivhela nyito i?we na i?we i siho mulayoni ine ya fhungudza ndeme ya ma?i kha zwiko zwi?we na zwi?we zwa ma?i.
﻿* U ita vhuingameli ha ma?i nga u angaredza kha zwiko zwa ma?i.
﻿* U langa u elela ha tshiko tsha ma?i nga u:
﻿          * Kulumaga n?ila yatsho
﻿          * U fhungudza khombo ya tshinyalelo kha shango musi wa 
﻿ mi?alo; na
﻿          * U shandukisa tshiko tsha ma?i uri tshi vhe kha tshivhumbeo 
﻿     tshatsho tsha musi tshi saathu u shandukiswa nga zwiitisi zwa tsiko.
﻿* U ?o?isisa na u rekhoda:
﻿          * vhunzhi ha ma?i kha ?eve?e dzo?he dza nyelelo kha tshiko tsha 
﻿     ma?i;
﻿          * zwifhinga zwine; na 
﻿          * fhethu hune ma?i a nga shumiswa nga mu?we na mu?we o 
﻿     tendelwaho u shumisa ma?i a bvaho kha zwiko zwa ma?i.
﻿* U fha?a, u renga kana u wana, u langa, u shuma na u londota mishumo ya ma?i ine ya dzhiwa i ya ndeme. 
﻿* Shango ?i elelaho; na 
﻿* U ?etshedza shango ma?i a u sheledza kana a zwi?we-vho.
﻿* U ingamela na u langula n?isedzo na u shumiswa ha ma?i a tshi bva kha tshiko tsha ma?i hu tshi tevhelwa thendelo dza u shumisa ma?i, nga u fha?a na u londota zwishumiswa zwa:
﻿* U kala na u khethekanya; kana
﻿* U langa u pambuwa ha nyelelo ya ma?i.
﻿Ma?we maan?a na mishumo
﻿
﻿DziWUA dzi nga ?i ?ewa ma?we maan?a na mishumo nga CMA kana nga Minisi?a.
﻿
﻿Minisi?a wa Ma?i na zwa Ma?aka				CMA 
﻿			Maan?a kana mushumo		Maan?a 
﻿								kana mushumo 
﻿
﻿								
﻿			yo ?etshedzwaho 			yo ?etshedzwaho
﻿
﻿WUA i fanela lifhelwa masheleni ane ya a shumisa musi i tshi khou ita mi?we mishumo na maan?a o tou ingwaho.
﻿
﻿Ndi zwifhio zwivhuya zwa u 
﻿vhumba WUA kha 
﻿vhashumisi vha ma?i?
﻿Zwivhuya zwa WUA kha vhashumisi vha ma?i vhu bva kha ndivho ine ya ita uri hu vhumbiwe WUA.
﻿
﻿Hune ha vha hu na zwikimu zwa u sheledza kha vhorabulasi vha vhubindudzi kana vhaswa, u vhumba WUA hu ita uri hu kone u vhumbiwa mishumo ya mu?anganelano kha tshikalo tsha ikonomi ine ya kona u kovhekaniwa nga mira?o. U bveledzwa ha mishumo mi?uku yo ?iimisaho hu anzela u sa konadzea nga mulandu wa u tshaeo ya masheleni.
﻿
﻿Hune WUA ya vha I tshi khou vhumbelwa u langa u shumiswa ha ma?i kha vhu?imvumvusi, mbuelo ndi ya uri dzangano ?ithihi ?i vha na vhu?ifhinduleli ha u shumiswa ha tshiko tsha ma?i tsha mushumo wonoyo. Hezwi zwi tendela WUA u langa na u linganya ?ho?ea dza vhashumisi vho fhambanaho u itela u thivhela khu?ano. Arali tshigwada tshi tshi khou ?o?a u vhumba WSA u itela u shumisa ma?i nga i?we n?ila, tshi fanela u thoma tsha sedza uri WUA yeneyo i ?o ?isela mira?o zwivhuya zwo teaho naa. Vhura?o ha WUA ndi ha i tou ?i?ekedzela, zwenezwo arali WUA i sa ?etshedzi mbuelo dzo teaho, i nga si kone u dzula na mira?o yayo (vha tshi khou dzhiela n?ha uri hu nga kha ?i tevhedzwa mulayo).
﻿
﻿Vhulanguli na kushumele kwa WUA
﻿
﻿Shedulu ya 5 ya Mulayo wa Ma?i wa Lushaka i langa kushumele kwa WUA, nga n?ila yo randelwaho nga Minisi?a.
﻿
﻿Shedulu ya 5
﻿TSHIFANYISO TSHA MULAYOTEWA WA DZANGANO ?A VHASHUMISI VHA MA?I
﻿
﻿Shedulu ya 4 ya Mulayo wa Ma?i wa Lushaka i ?ea ?halutshedzo ya milayo ya vhulanguli na kushumele kwa WUA
﻿
﻿Shedulu ya 4
﻿VHULANGULI NA VHUPULANI HA ZWIIMISWA ZWI LANGULAHO MA?I.
﻿
﻿Mulayo wa Ma?i wa Lushaka
﻿(Wa vhu 36 wa 1998)
﻿
﻿Maan?a a Minisi?a zwi tshi ?a kha dziWUA
﻿
﻿* Minisi?a, o thoma a kwamana na dzangano ?a vhashumisi vha ma?i, a nga ?ea ndaela ya uri muthu a ?anganedzwe sa mura?o wa dzangano ho vhewa maga ane a vha o teaho nahone a linganaho.
﻿
﻿* Kha dzi?we nyimele Minisi?a a nga dzhenelela kha mushumo wa WUA. Minisi?a u ita hezwi nga u ?ea ndaela dza uri WUA i dzhie vhu?we vhukando. Arali WUA ya sa tevhela ndaela, ndambedzo dzine WUA ya fanela u dzi wana dzi nga imiswa u swika I tshi tevhela ndaela. 
﻿
﻿* Minisi?a a nga imisa ofisi ya mura?o wa khoro ndanguli nga u ?ea n?ivhadzo kha dzangano na mura?o a kwameaho. Kha zwithu zwi fanaho na zwenezwo Minisi?a a nga dzudzanya uri tshikhala tshenetsho tshi re kha komiti ndanguli tshi valiwe.
﻿
﻿* Arali WUA ya kundelwa u tevhedza ndaela, Minisi?a a nga dzhia mishumo yayo u swikela WUA i tshi tevhedza ndaela. Minisi?a a nga vhila mbadelo dze dza itwa nga tshifhinga tsha musi o dzhia mushumo kana mishumo ya WUA lwa tshifhinganyana.
﻿
﻿
﻿U fheliswa ha WUA
﻿
﻿Mulayo wa Ma?i wa Lushaka u amba zwauri Minisi?a a nga fhelisa WUA arali ha pfukiwa mi?we milayo:
﻿* Kha nzulele dzo ambiwaho kha mulayotewa wa dzangano;
﻿* Arali mishumo ya dzangano, nga thendelano na zwi?we zwiimiswa zwa vhulanguli ha ma?i, i tshi fanela u ?anganyiswa kana u dzhiwa nga tshi?we tshiimiswa tsha vhulanguli ha ma?i;
﻿* Arali zwi tshi takalelwa nga dzangano kana mira?o ya dzangano;
﻿* Arali ?ho?isiso dza mafhungo ayo kana tshiimo tsha masheleni tshi tshi nga ita uri i fheliswe;
﻿* Arali Minisi?a o dzhia maan?a kana mushumo wayo nga mulandu wa uri hu na dziphambano vhukati ha komiti ndanguli kana mira?o yayo; kana
﻿* Arali dzangano ?i sa tsha shuma kana ?i sa tsha kona u shuma.
﻿
﻿Minisi?a a nga fhelisa WUA nga murahu ha musi o thoma a:
﻿* kandisa mafhungo malugana na u fhelisa ho humbulwaho
﻿* humbela mihumbulo nga ha u fhelisa ha humbulwaho
﻿* sedzulusa mahumbulwa o ?ahiswaho
﻿
﻿Ndi ifhio 
﻿phambano vhukati ha 
﻿dziCMA na dziWUA?
﻿
﻿CMA
WUA
dziCMA dzi na vhu?ifhinduleli ha u langula zwiko zwa ma?i zwa fhethu ha vhulanguli ha ma?i ho?he.
﻿
﻿CMA Fhethu hu langulwaho ma?i
﻿
﻿
﻿* CMA i na Bodo Mbusi ine ya imelela vhashelamulenzhe vhane vha bva fhethu ho?he hu langulwaho ma?i.
﻿
﻿
﻿* CMA i dzudzanya Maitele a Vhulanguli ha Fhethu hu vhulungwaho ma?i u itela u dzudzanya mafhungo o?he ane a fhethu hu langulwaho ma?i ho?he.
﻿
﻿* Maitele a Vhulanguli ha Fhethu hu Vhulungwaho Ma?i a dziCMA a ?etshedza ngeletshedzo kha Minisi?a nga ha uri WUA dzi nga vhumbiwa naa na uri ndi ifhio mishumo ine dza nga i ?ewa fhethu henefho u langulwaho ma?i.
dziWUA dzi anzela u vha na zwe dza tou livhana nazwo.
﻿
﻿
﻿
﻿Fhethu hapo
﻿WUA
﻿
﻿* WUA i imelela tshigwada tshi?uku tsha vhashumisi vha shumaho zwithu zwithihi, kanzhi hu vha sekithara ya vhashumisi vha ma?i vha re kha vhupo hu?uku
﻿
﻿* Dzi?we WUA dzi nga ?i imelelwa kha Bodo Mbusi dza dziCMA na Komiti dza Vhulanguli ha Fhethu hu Vhulungwaho Ma?i
﻿
﻿
﻿* DziWUA dzi ?etshedza tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshapo tshine Maitele a Vhulanguli ha Fhethu hu vhulungwaho ma?i a nga shumiswa ngaho kha vhuimo hapo.

﻿
﻿
